Şubat 07, 2026

Sibernetiğin babası: Diyarbakırlı Cezeri

Otomatik kapılar; kuyulardan su çeken aygıtlar; demir, kalay ve kurşun gibi metallerin hassas belirlenmiş yoğunlukları; pnömatik aletler; otomatik kontrol sistemleri... Tüm bunlar, 850 yıl önce "Cezeri" tarafından bulunmuştu!

Sibernetiğin babası: Diyarbakırlı Cezeri

Batı dünyasında adı "Al Jazari" olan, "Bedi-üz Zaman Ebu'l-İzz İsmail el Razzaz el-Cezeri", 1136 yılında Diyarbakır'da dünyaya geldi. Cezeri, günümüzde "İnsan müdahalesi olmadan kendi kendini idame ettirebilen" sistemleri inceleyen "sibernetik" biliminin babası sayılıyor. "Kitab-el Hiyal" adlı ünlü eserinde, su saatleri, otomatik kontrol düzenleri, fıskiyeler, kan toplama kapları, şifreli anahtarlar ve robotların tasarımlarına yer vermiş ve "bunların nasıl gerçekleştirileceğini" anlatmıştır.

Sibernetiğin babası: Diyarbakırlı Cezeri

Daha basit bir anlatımla, sibernetik; haberleşme, denge kurma ve ayarlama bilimidir. Bu disiplin, zamanla gelişerek, hayatımızın vazgeçilmezleri arasına giren bilgisayarların ortaya çıkmasına imkân tanıdı. Sibernetik ve otomatik sistemlerin başlangıcı konusunda; Fransızlar Descartes ve Pascal'ı; Almanlar Leibniz'i, İngilizler Bacon'ı öne sürseler de, aslında Cezeri rakiplerinden tam "altı asır önce" sibernetiğin ilkelerini bilim dünyasına sunan ilk kişiydi!

Yorumlar

  • Sibernetik nerelerden çıkmış bak sen

  • vaaayyy iyi bilgi

  • Sizce bilimsel bazı durumlar nasıl gelişmiş olabilir

Yorum yazmak için lütfen giriş yapınız

Editörün Son İçerikleri

Kündekari'nin Hazırlanışı

Kündekari'nin Hazırlanışı

Türk Süsleme Sanatı: Kündekari

Türk Süsleme Sanatı: Kündekari

Camın Rengi

Camın Rengi

Camın Kullanım Alanları

Camın Kullanım Alanları

Editörlerin Son İçerikleri

kaptanfilozof06

Büyük Planların Oluşumu

probiyotik

Kündekari'nin Hazırlanışı

bubble30
Nielawore

Bizden haberdar olmak için mail listemize kayıt olun