Toplu kutsal ateşler, şehirler ku­rulduktan sonra bile korundu. Eski Yunanistan'da, kent ateşi, bakire Ocak Tanrıçası Hestia'ya adanmış tapınakta yakılıyordu. "Prytaneion" adlı bu tapınağa "prytany"ler bakı­yordu. Bunların görevi yeni koloni­lere ateş sağlamaktı...

Romalılar'ın ocak tanrıçası ise Vesta'ydı. Her Roma evinin kendi ocağı olmasına rağmen, kent ateşi de Vesta'nın ilkel yuvarlak bir kulü­be şeklinde olan tapınağında yakılı tutuluyordu. Hükümdarın kızlarını temsil eden 6 bakire, ateşe bakmak­la yükümlüydü. Ocak tanrıçasının ateşi bir şanssızlık sonucu sönerse, kentteki tüm işler dururdu. İşler, ancak ateş yeniden yakılınca yeniden başlayabilirdi.

İçlerinde Avrupa kültürlerinin de bulunduğu pek çok eski kültür, mo­dern çağlara gelinceye kadar ateşle­rini sürekli canlı tuttu. Geçtiğimiz yüzyılda, Westfalyalı çiftçiler, tüm yıl boyunca içten içe yaktıkları meşe kütüğünü, Noel zamanı tarlalara ser­perlerdi. "Yule kütüğü" geleneği de buna benziyordu. Güneşin dönüşünü simgeleyen yeni bir kütük, eski kütü­ğün közleriyle yakılıyordu.

Bu gelenekler her ne kadar moda­sı geçmiş gibi görünseler de, ateşin pek çok dini törenin bir parçası oldu­ğu gerçeğini vurguluyor. Hıristiyan kiliselerinin altarlarında mumlar ya­kılıyor, Tibet Budistleri yağ lambala­rını, Yahudiler de Fısıh bayramların­da "menorah" denilen 7 kollu şamdandaki mumları yakıyorlar. Alevler ısıdan çok ışığı sembolize etse de, tütsü yakma töreninin temelinde, ocak altarında yiyecek sunu­lan evrensel pagan adeti yatıyor.