Her insan kendisine toplum içerisinde bir rol, bir konum, bir değer belirler. Bu bir insanın kendisini nasıl gördüğüyle ilgilidir aslında. Bu bakış açısı zaman zaman gerçeği yansıtsa da, zaman zaman gerçeği yansıtmaz ve bireyin kendisini kısıtlar. Ama dönüp de bir baktığınız zaman, aslında iki insan arasındaki en büyük farkı ne oluşturur diye sorduğunuz zaman kendinize, burada karşınıza çıkacak yegane şey, aslında çocukluktan beri veya gençlik yıllarından beri bireyin kendisine verdiği anlam ve değer ile bu anlam ve değer üzerine yaptığı çalışmalar olacaktır. Tabi belli başlı imkanlara sahip olmak da bireyin geleceğini çok etkiler ama bu durumun da tersine, bir bireyin kendine biçtiği değer de geleceğini son derece etkileyecektir. 

Şimdi iki insan arasından bir örnek verelim. Bu iki insan daha gençlik yıllarında olsun ve maddi olarak da aralarında çok büyük bir fark olmadığını düşünelim. Bu iki insanın zeka seviyesi de birbirine yakın olsun, fiziksel özellikleri de birbirine yakın olsun. Yani bu iki insan aslında çocukluktan birbirine yakın iki insan olsun. A bireyi ve B bireyi diyelim bu insanlara. A bireyi kendi içerisinde kendisini zeki ve başarılı olabilecek birisi gibi görürken, B bireyi kendisini zeki olmayan, başarılı olamayacak birisi olarak görsün. Kendilerine verdikleri değer bunlar olsun. Peki bu iki birey gelecekte ne yapacaktır?

Buradaki fark yıllar sonra şu şekilde olacaktır. A bireyi kendisini başarılı ve yetenekli gördüğü için, zeki gördüğü için örneğin üniversitede bir mühendislik veya tıp bölümüne yönelip çok çalışıp bir doktor veya mühendis olabilir ileride. İyi bir kariyeri, iyi bir mesleği olabilir. B bireyi ise kendisini bu değerde görmediği için daha alt ve basit mesleklere yönelebilir veya uzun süre hiç çalışmayıp öylesine laylaylom yaşayıp sonunda mesleksiz, işsiz ve güçsüz birisi olarak da kalabilir. Yıllar sonra bu iki birey birbirlerine baktıkları zaman A bireyi kendisini çok zeki, çok yetenekli ve marifetli zannedebilir. B bireyine göre kendisini böyle zannedebilir. B bireyi de A bireyine göre kendisini çok zavallı, ahmak veya yeteneksiz zannedebilir. Ama aslında bu iki birey verdiğimiz örnekte hemen hemen aynı zeka seviyesinde, hemen hemen aynı çevresel faktörlere, hemen hemen aynı maddi duruma, imkanlara sahipti. Burada farkı yaratan şey bireylerin kendilerine biçtikleri değer oldu aslında. Bireyin kendine biçtiği değer onun geleceği için son derece önemlidir aslında.