Şikayet etmek, suçlayacak birilerini aramak ve genellikle de bulup başkalarını suçlamak, özellikle hayat denilen yolda istediği şeye ulaşamamış ve ulaşamayacağına da artık inanmış insanların seçtiği genel bir yoldur. Burada suçlanan şey aslında ille de bir insan olmak zorunda değil. Bir kavram da veya bir topluluk da burada suçlu duruma düşürülebilir. İşin daha da enteresan yanı ise, insan aslında bu duruma kendi kendini sürüklemiştir. 

Kendi yaptığı hatalardan dolayı sürüklenmiştir ama bununla yüzleşmek yerine suçlayacak birilerini arar ve kendine günah keçileri yaratır. Oysa ki aslında insan bir noktadan mücadeleye başlasa, belki de isyan ettiği, çatıştığı, dövüştüğü konularda bir ilerleme kaydedip, belki durumu iyi veya kötü kendi lehine çevirebilir. Ama bunu yapıp değişime gitmek yerine insanlar, kendilerini rahatsız eden durumlara karşı isyan edip, duygusal bir boşalma yaşayıp, harekete geçmeme yönünde eylemlerde bulunurlar ve kendilerine suçlayacak günah keçileri yaratırlar.

Kendine günah keçisi yaratan insan, kendi başarısızlığının veya içine düştüğü kötü durumun sorumluluğundan da kaçmış olur. Aslında insan, kendisinden başka hiçbir şeyden kaçmaz. Kendinden korkar. Kendinden korkan insan da suçlayacak başka düşmanlar arar. Günah keçilerini genellikle korkak insanlar yaratırlar. Suçu kendisinde değil de başkasında arayanlar. Ama hiçbir şey, hiçbir şey suçun bireyin kendisinde olduğu gerçeğini değiştiremez. İnsanlar, en büyük kötülüğü önce kendilerine yaparlar. Ondan sonra eğer bir kötülük gelecekse bu dışarıdan gelir. İnsanlar, genellikle hayatta kendi kötü durumlarını ve kötü kader dedikleri şeyi bizzat kendi kendilerine hazırlarlar. Ama sonunda suçu hep başkalarına atmaya çalışırlar.