Hayat dediğimiz şey ve yaşanan süreçler, insana kendi bilinçsizliği ve farkındalığı konusundaki düşüklüğünden dolayı pek çok tuzak hazırlama eğilimindedir aslında. Bunu hayatın kendisi mi yapar yoksa insanın kendisi mi yapar, gerçekten de ayırmak zordur. Ama kendini felakete götürecek olaya insan kendi ayaklarıyla gittiğine göre, kendi bilinçsizliği yüzünden bu tuzakları biraz da insanın kendisi hazırlıyor diyebiliriz. Ama buradaki kilit nokta, insanın nerede doğacağı, nerede büyüyeceği, nasıl bir çevreye sahip olacağı, ailesinin kimler olacağı gibi kritik konular belli bir yaşa kadar insanın bilinç düzeyi tarafından belirlenemeyeceği için veyahut da insan nerede doğacağına kendi başına karar veremeyeceği için hayatın kendisi de aslında insana çukurlar hazırlar diyebiliriz. 

Bu hayatın zorluğu ve hayatın insana hazırlamış olduğu tuzaklar, insana hazırlamış olduğu çukurlar gerçekten de bilinç düzeyi düşük, hatta bilinç düzeyi belki de normal diyebileceğimiz, toplumun geneline yakın diyebileceğimiz bir insan için bile korkunç olabilir, görülmesi çok zor olabilir. Bilgelik dediğimiz şey de aslında zaten bu çukurları, bu tuzakları fark edebilme, görebilme kabiliyetinden başka bir şey değildir. Buradaki önemli olay, insanın o çukurlara düşmeden hareket edebilme kabiliyetidir. Peki bunu tam olarak nasıl yapabilir?

Bunu nasıl yapabileceğini aslında yazının başında bir şekilde söylemiştik. Bilinç düzeyini artırarak, farkındalığını artırarak insan, hayatın ona hazırladığı çukurlardan ve tuzaklardan kurtulabilir veya düştüğü bir çukurdan, hayatın ona vermiş olduğu çukurdan çalışarak, çabalıyarak çıkabilir. Örneğin, insanın doğuştan sahip olduğu aile, sosyal sınıf, sosyal çevre, ona hayatın zaten doğuştan hazırlamış olduğu bir tuzak olabilir, bir çukur olabilir. İnsan çalışarak, çabalayarak, farkına vararak bu çukurun içinden çıkıp bir daha o tuzaklara, o çukurlara düşmemeyi başarabilir. Farkındalığın artırılması ve yaşanan olaylar üzerine yapılan doğru araştırma ve düşünceler, insanın hayatın ona vermiş olduğu tuzaklardan sıyrılmasını ve kurtulmasını sağlayabilir. Çalışmak ve farkındalık düzeyini artırmak bir insan için bu yüzden çok önemlidir.